"Comandados por Decimo Xunio Bruto, as lexions romanas chegaron hata a marxe esquerda do Limia no ano 135 a.Xc. A beleza do lugar lles fixo xuzgar que se atopaban diante do lexendario rio Lethes, que apagaba toda-las lembranzas da memoria de quen o atravesara. Enton empuñando o estandarte das aguias de Roma o comandante chamou dende a outra marxe a cada soldado polo seu nome. Asi lles probou que ese non era o rio do Esquecemento."

"Apenas queda unha vaga lembranza na memoria asolagada do río do Olvido".

A Vía Nova subía sen desmalo por entre cerballeiras pechas aloumiñando as abas da serra do Xurés, alo onde o horizonte esgazaba contra do ceo rabuñado por unhas insolitas agullas que destacaban nos cumiais. A vía corría cara enriba nun cento-de reviravoltas no lugár chamado Xeira, onde o fungar do vento e o chirlo dos paxaros invisibles que habitan as alturas do bosque falaban do contubernio salvaxe entre o bosque vello e a rocha núa da montaña ao descuberto. Con non pouco esforzo chegaran a Portela do home, aló onde remata a mundo e escomeza o ceo, por baixo éxergabase o val do Letheo, de Décimo Xuño Bruto.
Unha lembranza para el, para "0 Galaico", tiveran os viaxeiros imperiais ao cruzar a Ponte Pedriña, nas Conchas, ao xeneral que nada esqueceu no paso do Oblivionis, o río do Olvido onde beben sen cesar os mortos, esa avidez acuatica e necesaria para afastar ata o derradeiro recordo desta vida terreal.

Pero ningún deles, ningunha mente humana e por elo limitada podería chegar sequera a adiviñar a realidade física do mundo que agora tiñan por diante, da exultante visión que nacera de súpeto, coma por encanto, logo de remontar o río ata a Ponte Liñares. Dende aquel penedo elevado observaron atónitos a lagoa e a chaira inmensa das que tanto lles tiñan falado nos últimos días. 0 río infemal dos medos estratéxicos forxados nas citanias, o río "Fabulosus de Plínio", o "Limaian" dos antigos, o Letheo dos romanos, nutríase do mar interior máis extraordinario que tiñan ollado na Iberia.

Había a aquelas horas cedas un bafo de humidades que xurdía nas augas embretemadas da insólita caldeira, e o mundo que medraba do berce acuático definíase dende a distancia en eufóricos compases de milleiros de voces salvaxes, na ísla ancestral do anfiteatro natural máis prodixioso que conformaba o Lago Beón. Había alí nubeiros de garzas, garzotas, ánsares, cisnes, gansos, grúas, choromicas, que veaban os ceos ,en ínqueda confusión coas néboas do inverno galaico; e das augas adurmecidas subía o ecoar abrumador de alavancos, patos clncentos e brancos, cercetas, cuchareiros, rabilongos, negróns, medianeiros, parrulos, mergas, brullóns. E no medio daquela fertilidade, nas augas solermiñas da lagoa que tamén chaman Antela, espallados na lámina verdecente das xuncas, espadanas, lentellas, e beóns, boiaban conxuntos palafíticos de pequenas cabanas circulares que viñan da máis remota antigüidade, e por entre elas surcaban as augas feraces as sinxelas piraugas dos poboadores lacustres do Alto Limaia.

Os viaxeiros durmiran aquela noite no FORUM LIMICORUM, e foran arrulados nos seus sonos polo murmurio das pólas da infinita carballeira que espallaba na distancia ata a gran montaña de naciente.

Cecais foi asi, ceeais non, pero o certo é que de todo aquilo, gracias ao insaciable e voraz apetite dos homes por dar conta da natureza limiá, a penas xa non queda mais que unha vaga lembranza, unha luzada na memoria asolagada do río olvidado. De todo elo, de todo aquilo todo o sabe, meu amigo, Xosé Luís Martínez Carneiro. A semana pasada recibin o convite do presidente da Expolimla Xosé A. Feijóo á quen agredecidos estamos polo seu apoio á nosa causa do Couto Mixto. Aínda que segundo se mire ou escoite cada un da a versión que mellor lle cadra, o certo he que a Expolímia, nada na mente xenerosa e comprometida de Carlos Gómez. Xurdiu de novo como Ave Fénix nun tempo récord, e é sen dúbida o máis grande evento feiral de toda a raia galega con Portugal. E como Xinzo anda da cabalo na xeografls entre o Umia de Ponte da Barcá, Ponte de Lima e a atlantica Viana, e as terras montañosas do barroso portugués no Montalegre trasmontés, ocupa unha situación privilexíada para afondar nas relacións, sempre enriquecedoras e prometedoras, entre Galicia e o Norte de Portugal nesta Europe das Rexións que unhas veces nos mima e outras nos afoga.
Cohezo moita xente da limia, das súas ilusións e proxectos, dos seus soños e teimas, e estou convencido de que a memoria asolagada ten que rexurdir necesariamente para Chegar acadar todo ise painel de obxetivos, se é con Portugal tanto mellor. Boa fé delo son os dous magníficos legados que nos deixau o pasado ano a xuventude limiá.